Ngày 11/12/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Chỉ thị số 34/CT-TTg về việc tăng cường quản lý, chấn chỉnh và phòng ngừa tiêu cực trong quá trình xét duyệt, mua bán, cho thuê và cho thuê mua nhà ở xã hội (NOXH) trên phạm vi cả nước.
Chỉ thị được ban hành trong bối cảnh thời gian qua, mặc dù hệ thống pháp luật về nhà ở xã hội đã từng bước hoàn thiện và nhiều dự án triển khai đạt kết quả tích cực, song tại một số địa phương lớn như Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM… vẫn xuất hiện nhiều biểu hiện lợi dụng chính sách, thiếu minh bạch, gây bức xúc trong xã hội.
Theo đánh giá của Chính phủ, quá trình tiếp nhận, xét duyệt hồ sơ mua – thuê nhà ở xã hội tại một số dự án còn tồn tại nhiều bất cập, như:
Tình trạng tập trung đông người khi nộp hồ sơ, gây quá tải, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tiêu cực.
Xuất hiện “cò mồi”, môi giới trái phép, quảng cáo “suất ngoại giao”, “chạy suất” mua NOXH.
Một số cá nhân nộp hồ sơ cùng lúc tại nhiều dự án, hoặc nhờ người khác đứng tên để trục lợi.
Thông tin dự án thiếu công khai, minh bạch, từ danh sách căn hộ, đối tượng đủ điều kiện đến giá bán.
Cá biệt có dự án báo giá cao hơn mặt bằng thị trường từ 30–40%, đi ngược mục tiêu an sinh.
Công tác hậu kiểm còn lỏng lẻo, tạo kẽ hở cho đầu cơ, mua đi bán lại trái quy định.
Những tồn tại này, nếu không kịp thời chấn chỉnh, sẽ làm méo mó chính sách nhà ở xã hội, suy giảm niềm tin của người dân và hình thành thị trường ngầm.
Tại Chỉ thị 34, Thủ tướng yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm toàn diện đối với công tác xét duyệt, mua bán, cho thuê và cho thuê mua NOXH trên địa bàn.
Trong đó, Sở Xây dựng phải thực hiện nghiêm quy trình, đúng đối tượng, đúng pháp luật; đồng thời công khai đầy đủ thông tin dự án ngay sau khi khởi công, bao gồm:
Tên dự án, chủ đầu tư
Quy mô, số lượng căn hộ
Giá bán (tạm tính)
Tiến độ thực hiện
Thời gian tiếp nhận và kết thúc nhận hồ sơ
Danh sách các đối tượng đủ điều kiện mua, thuê mua NOXH phải được công bố đúng thời hạn, hạn chế tình trạng nộp hồ sơ trùng lặp tại nhiều dự án. Đồng thời, công khai danh sách người đã mua, thuê mua để phục vụ công tác hậu kiểm.
Một điểm đáng chú ý trong Chỉ thị 34 là việc Bộ Công an chính thức vào cuộc nhằm tăng cường minh bạch và ngăn chặn trục lợi chính sách.
Theo đó, Công an cấp xã được giao nhiệm vụ xác nhận điều kiện thu nhập đối với người thu nhập thấp không có hợp đồng lao động, căn cứ trên cơ sở dữ liệu dân cư. Đồng thời, lực lượng công an sẽ:
Điều tra, xử lý các hành vi môi giới trái phép, làm giả hồ sơ, lừa đảo, thao túng việc xét duyệt NOXH.
Phối hợp với chính quyền địa phương kiểm soát quy trình xét duyệt, đảm bảo đúng đối tượng thụ hưởng.
Thủ tướng yêu cầu các chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội phải tuân thủ nghiêm quy định pháp luật, trong đó:
Công bố đầy đủ thông tin dự án trên website và kênh chính thức của doanh nghiệp.
Tổ chức phát – hướng dẫn – tiếp nhận hồ sơ trực tuyến, giảm tình trạng quá tải trực tiếp.
Trường hợp số lượng hồ sơ vượt quá số căn hộ, phải bốc thăm công khai, có sự giám sát của Sở Xây dựng.
Không thu tiền đặt cọc trái quy định, không ủy quyền cho sàn giao dịch hay cá nhân thu hộ hồ sơ.
Xác định giá bán trên cơ sở tính đúng, tính đủ chi phí, đúng khung pháp luật.
Đối với người dân, Chỉ thị nhấn mạnh việc chỉ nộp hồ sơ trực tiếp cho chủ đầu tư, không thông qua môi giới. Việc kê khai thông tin phải trung thực, nếu phát hiện gian dối sẽ bị thu hồi căn hộ, xử phạt và công khai danh tính.
Mỗi cá nhân chỉ được nộp hồ sơ tại một dự án, không nhờ người khác đứng tên. Thông tin cần được tìm hiểu từ Sở Xây dựng, UBND cấp xã, cơ quan báo chí chính thống và chủ đầu tư.
Bộ Xây dựng được giao nhiệm vụ hướng dẫn, tuyên truyền, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đối tượng đã hưởng chính sách NOXH, đồng thời tổ chức các đợt kiểm tra chuyên đề, kiến nghị xử lý nghiêm vi phạm.
Các cơ quan báo chí được yêu cầu tăng cường thông tin, chuyên mục về nhà ở xã hội, góp phần nâng cao minh bạch và phòng ngừa tiêu cực.
Chỉ thị 34/CT-TTg được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển mạnh mẽ trong việc lập lại kỷ cương, đảm bảo nhà ở xã hội đến đúng đối tượng, đúng mục tiêu an sinh, đồng thời ngăn chặn triệt để tình trạng trục lợi chính sách.